Voor de Gemeente Roermond voerden we een inspectie uit die allesbehalve standaard was. Het betrof een leiding die nog niet volledig in kaart was gebracht, die deels langs en zelfs onder het spoor liep. Juist die ligging maakte het een complexe uitdaging: delen van het tracé waren simpelweg niet toegankelijk vanwege de strikte veiligheidsregels rondom spoorinfrastructuur. Maar wel met een onderwaterdrone.
Toch was inzicht in de staat van het riool essentieel. De gemeente moest weten in welke conditie de leiding verkeerde en of er op termijn risico’s te verwachten waren. Een verzakt riool onder een weg of spoor kan immers serieuze veiligheidsproblemen veroorzaken.
“Wij zaten met een heel specifiek probleem,” vertelt Niek Joris, medewerker riolering & water bij de gemeente Roermond. “Eerst hebben we geprobeerd het riool met een vliegende drone te inspecteren, maar dat bleek uiteindelijk geen oplossing. Toen zijn we op zoek gegaan naar alternatieven en kwamen we uit bij H2O Drones, een partij waar we nog niet eerder mee hadden gewerkt.”
Waarom standaard inspecties hier niet werkten
“Het eerste wat me opviel, was hoe veilig H2O Drones werkt en hoe er wordt meegedacht,” vervolgt Joris. “Voor ons was deze casus nieuw, maar de expertise van H2O Drones gaf direct vertrouwen.”
Een standaard inspectie was dit zeker niet. Deze casus kende namelijk meerdere beperkingen. De leiding stond grotendeels droog en had een relatief kleine diameter, waardoor een inspectie door een persoon geen veilige optie was. Ook een rijdende rioolrobot bood geen uitkomst; het risico dat deze in een put zou vallen en verloren zou gaan, was simpelweg te groot. Er moest dus een andere aanpak komen.
Onderwater lag de oplossing
Om de inspectie toch mogelijk te maken, werd het leidingtracé aan beide uiteinden afgesloten met ballonafsluiters en vervolgens gedeeltelijk gevuld met water. Zo ontstond een gecontroleerde omgeving waarin een onderwaterdrone goed kon opereren zonder dat het spoorgebied betreden hoefde te worden. Om de afsluiters te plaatsen, moest echter iemand de put in. Onze collega Thom Huitema, beroepsduiker en ROV-operator, ging dit doen onder begeleiding van collega’s Erik Pluim en Roy Strijker.
Bij deze werkzaamheden was ook Dion de Vries aanwezig, technical specialist gasdetectie & adembescherming bij Boels. Hij ondersteunde als veiligheidsadviseur bij de inzet van het benodigde materieel. “In 35 jaar heb ik dit nog nooit meegemaakt: een inspectie met een onderwaterdrone in een riool. En er vielen me meteen een aantal dingen op.”
Veiligheid en vakmanschap
De voorbereidende werkzaamheden vonden plaats onder ademlucht, vanwege het werken in een besloten ruimte. Daarbij werd gebruikgemaakt van onder andere een ademluchtsysteem, een Xtirpa-reddingsdavit en in totaal zo’n 110.000 liter water om de leiding gecontroleerd te vullen.
De Vries keek met bewondering toe: “In één woord: fantastisch. Jullie mensen kunnen ongelooflijk veel. Je ziet aan alles dat het werk door en door wordt beheerst en dat veiligheid altijd vooropstaat. Over elk detail wordt nagedacht, van materiaalgebruik tot werkwijze. Dat is eerlijk gezegd een verademing vergeleken met andere inspecties die ik heb gezien.”
De inspectie zelf
Na de voorbereiding kon de daadwerkelijke inspectie beginnen. Hiervoor werd een onderwaterdrone van Deep Trekker ingezet: de REVOLUTION ROV. Deze onderwaterdrone is uitgerust met een topcamera voor het bovenwatergedeelte en beschikt daarnaast over sonar voor het in kaart brengen van het onderwaterdeel. Door ROV-operator Erik Pluim werd het volledige tracé stap voor stap in beeld gebracht en zelfs op plekken waar fysieke toegang onmogelijk was.
“Veel bedrijven blijven hangen in vaste patronen,” legt De Vries uit. “Ze werken op één manier en daar blijft het bij. Natuurlijk zie je hier en daar innovatie, maar wat ik hier heb gezien, heb ik nog nooit op deze schaal meegemaakt.”
Datagedreven inspectie
De inspectie leverde zowel camerabeelden als sonardata op. Daaruit bleek dat het ging om een gemetselde duiker: een oudere constructie opgebouwd uit bakstenen in plaats van beton. Slijtage aan de voegen was hier duidelijk zichtbaar. Met deze inzichten kan de gemeente nu weloverwogen vervolgstappen bepalen, zoals het eventueel toepassen van preventieve relining.
Volgens Joris waren de beelden van de topcamera direct helder: “De putten die we zochten en de delen die nog niet in kaart waren gebracht, zijn nu allemaal ontdekt en vastgelegd.” De sonarbeelden waren voor de gemeente minder vertrouwd. “Die waren voor ons lastiger te interpreteren, omdat we daar nog niet eerder mee hebben gewerkt.”
Om die reden zorgen wij voor een geoptimaliseerde verwerking van de sonardata, zodat er een volledig en duidelijk beeld ontstaat van de gehele asset. Dat doen we door alle sonarbeelden te verwerken in een afbeelding en noemen wij sonaroptimalisatie.
Een blik op de toekomst
Volgens De Vries is deze inspectie een schoolvoorbeeld van hoe veiligheid en innovatie hand in hand kunnen gaan. “Zeker gezien het feit dat het relatief jonge mensen waren die het werk uitvoerden. Dat laat zien dat veiligheid hier echt in het DNA zit en dat het alleen maar verder zal groeien.”
Ook voor de gemeente Roermond heeft deze aanpak nieuwe deuren geopend. “Dit was echt een eyeopener,” zegt Joris. “Onderwaterdrones gaan we zeker vaker inzetten. We hebben al een andere complexe casus liggen waarvan ik denk dat deze methode daar perfect voor kan zijn.”
“Het was een mooi samenspel tussen mensen en techniek,” besluit De Vries. “En veiligheid staat bij jullie duidelijk centraal. Het was indrukwekkend om te zien.” Joris sluit zich daarbij aan. “De specialistische kennis en ervaring van jullie team gaven veel vertrouwen. Ondanks dat dit soort inspecties nooit zonder risico zijn, voelde het allemaal zeer beheerst, professioneel en bovenal veilig.”
