Het ontwikkelingsprogramma van de Verenigde Naties (UNDP) versterkt de nationale capaciteit van Oekraïne voor het onschadelijk maken van onderwatermijnen door de financiering, levering en coördinatie van de apparatuur, training en operationele kaders die nodig zijn voor civiele instanties om op een veilige manier explosieve gevaren in wateromgevingen te lokaliseren en te identificeren. Centraal in deze inspanning staat de inzet van de Deep Trekker REVOLUTION op afstand bestuurbare onderwaterrobot (ROV), in combinatie met gestructureerde training voor operators en instructeurs van de instanties die verantwoordelijk zijn voor de veldoperaties.
Met een geschatte verontreiniging van 13.500 km² aan rivieren, kanalen, reservoirs en kustwateren, vereist de onderwaterontmijning in Oekraïne instrumenten die kunnen worden ingezet waar zichtbaarheid, stroming en risico’s een duikersinzet onpraktisch maken. Draagbare ROV-systemen stellen nationale instanties nu in staat om op afstand visuele identificatie en sonarbeoordeling uit te voeren van vermoedelijke explosieve resten van oorlogsmateriaal, voordat duikers worden ingezet.
Sinds begin 2025 ondersteunt Deep Trekker het UNDP-programma via twee speciale missies in Oekraïne, waarbij praktische training, technische ondersteuning en procedurele ontwikkeling worden geboden. Deze activiteiten zijn erop gericht SESU, SSTS, de Nationale Politie en de Nationale Autoriteit voor Mijnbestrijding in staat te stellen zelfstandig onderwaterzoek-, identificatie- en onderzoekstaken uit te voeren. Een belangrijk resultaat van dit werk is de oprichting van Oekraïne’s eerste uniforme groep gecertificeerde onderwater-ROV-instructeurs, die belast zijn met het trainen van operators in het hele land.
Het civiele ontmijningsprogramma van UNDP in Oekraïne
Het ontmijningsprogramma van UNDP richt zich op het herstellen van veilige toegang tot cruciale waterwegen, het ondersteunen van lokale gemeenschappen en het verminderen van de langetermijngevolgen van explosieve oorlogsresten. Het programma concentreert zich op het verstrekken van financiering, apparatuur, training en operationele kaders die de Oekraïense autoriteiten in staat stellen onderwaterontmijningsactiviteiten uit te voeren.
Huidige schattingen geven aan dat tot nu toe slechts 1,41% van het besmette watergebied is ontmijnd (ongeveer 190 km²), ondanks de verwijdering van meer dan 2.800 explosieven door duikteams van de SESU sinds het begin van de grootschalige invasie. Deze kloof weerspiegelt de omvang en complexiteit van de explosieve besmetting onder water, en niet een gebrek aan operationele inspanning.
Door ROV-systemen te leveren en trainingen voor meerdere instanties te coördineren, pakt UNDP een cruciaal knelpunt aan: de mogelijkheid om onderwatergevaren veilig en consistent te beoordelen vóór de inzet van duikers. Deze aanpak vermindert het risico voor personeel en stelt instanties in staat om ontmijningsoperaties te prioriteren op basis van geverifieerde gegevens.
Deze missie wordt gefinancierd door internationale donoren, met bijdragen van Frankrijk, Korea, Nederland en Denemarken. Al deze landen spelen een cruciale rol in de levering van apparatuur en de capaciteitsopbouw in Oekraïne.
Inzet van de REVOLUTION ROV bij Oekraïense instanties
Tot nu toe zijn in totaal 52 REVOLUTION ROV-systemen geleverd in het kader van door UNDP ondersteunde civiele onderwatermijnenruimingsprojecten in Oekraïne.
De eerste tranche, bestaande uit 16 REVOLUTION ROV’s, werd geleverd aan de Staatsdienst voor Noodhulp van Oekraïne (SESU/DSNS) en in gebruik genomen. Voortbouwend op deze basis is de tweede tranche van 36 onderwaterdrones nu toegewezen aan vier nationale instanties:
De toewijzing van de tweede tranche omvat 22 REVOLUTION-systemen aan de Speciale Staatsdienst voor Transport (SSTS), een civiele instantie die onder het Ministerie van Defensie valt; 8 systemen aan de Staatsdienst voor Noodhulp van Oekraïne (SESU/DSNS), voortbouwend op de inzet van de eerste tranche; 4 systemen aan de Nationale Politie van Oekraïne voor het documenteren van bewijsmateriaal en het markeren van gevaren; en 2 systemen voor het Nationaal Centrum voor Mijnbestrijding (NMAC) ter ondersteuning van de coördinatie van nationale normen en ontmijningsmethoden.
Deze toewijzingen bevestigen de REVOLUTION als de maatstaf voor civiele onderwaterontmijning in Oekraïne.
Veldverslagen van recente inzet laten de onmiddellijke operationele bruikbaarheid zien. Tijdens een training in Tsjerkasy gebruikten SESU-operators de ROV om raketschade aan een dam in de Dnjepr te inspecteren. Ze verzamelden sonar- en videogegevens in sterke stromingen en troebel water – een omgeving die ongeschikt is voor duikers.
Trainingskader: Van operatorvaardigheden tot instructeursniveau
Deep Trekker heeft in 2025 twee gestructureerde trainingsfasen in Oekraïne verzorgd, afgestemd op de capaciteitsopbouwdoelstellingen van UNDP.
Operatorgerichte training (mei 2025)
- Drie trainingsgroepen
- Ongeveer drie dagen per groep
- Het curriculum omvatte systeemconfiguratie, kabelhantering, gebruik van beeldvormende sonar, navigatiemethoden, gegevensverzameling en workflows voor onderwatermijnenruimingsmissies
Deze cursus was zo opgezet dat operators van SESU, SSTS, NPU en NMAC snel gekwalificeerd werden, waardoor teams ontstonden die de REVOLUTION kort na de training in echte missies konden inzetten.
Train-the-Trainer-programma (november 2025)
- 15 specialisten gecertificeerd als nationale instructeurs
- Deelnemers afkomstig van alle belangrijke agentschappen
- Nadruk op lesmethodologie, geavanceerde missieplanning, multisensorinterpretatie en datamanagement
Deze tweede fase is ontworpen in samenwerking met UNDP om een permanent nationaal trainingsorgaan op te bouwen. Deze gecertificeerde instructeurs kunnen nu gestandaardiseerde instructie geven in elke regio, waardoor consistente procedures worden gewaarborgd en toekomstige capaciteit zonder externe ondersteuning kan worden opgeschaald.
Het UNDP benadrukte het belang van deze mijlpaal tijdens de diploma-uitreiking:
“Deze Train-the-Trainer is een gamechanger, omdat het verder gaat dan alleen het leveren van apparatuur of technische kennis – het gaat om institutionele opbouw, zelfredzaamheid en nationale verantwoordelijkheid,” aldus El-Houjeiri. “Door een gecoördineerde nationale aanpak te creëren, kan Oekraïne een coherente implementatie en duurzaamheid op lange termijn garanderen voor alle belangrijke overheidsinstanties. Dit is een strategische investering in de toekomst van Oekraïne, waardoor het land de langetermijninspanningen voor de sanering efficiënt en veilig kan beheren.”
Technische voordelen van de REVOLUTION ROV voor ontmijningswerkzaamheden
De binnenwateren en kustwateren van Oekraïne vormen aanhoudende operationele beperkingen voor duikteams die onderwater mijnen ruimen:
- Nul tot bijna nul zicht in veel rivieren en reservoirs
- Sterke en variabele stromingen in het Dnjepr-systeem
- Sterke slibafzetting die doelen verbergt
- Obstakels en puinvelden als gevolg van oorlogsschade
De modulaire architectuur, de vectorgestuurde voortstuwingsconfiguratie en de geïntegreerde beeldvormende sonar van de REVOLUTION ROV zorgen voor gecontroleerd manoeuvreren en herhaalbare gegevensverzameling onder deze omstandigheden. De onderwater-ROV is geschikt voor een diepte tot 300 meter en kan worden ingezet in omgevingen variërend van irrigatiekanalen tot diepe hydraulische constructies.
De medewerkers van SESU benadrukten de impact op de veiligheid van duikers en de waarde van identificatiemogelijkheden op afstand:
“ROV-technologie verandert fundamenteel de manier waarop we onderwatermijnen ruimen”, aldus Yevhen Radchenko, onderwatermijnenruimer en instructeur bij SESU, die aan de cursus deelnam. “Bij bijna nul zicht en sterke stromingen kunnen we deze robots nu inzetten om explosieven veilig te lokaliseren en te identificeren voordat een duiker het water ingaat. Het gaat hier niet alleen om efficiëntie, maar ook om onze mensen elke dag veilig thuis te brengen.”
Deze functies verminderen direct het risico voor duikteams en verhogen de snelheid waarmee waterwegen kunnen worden beoordeeld en geprioriteerd.
Integratie tussen verschillende instanties en ontwikkeling van nationale standaarden
De nationale conferentie over onderwatermijnenruiming in Lviv in november 2025, getiteld “Depth of Safety” (Gedekte veiligheid), wordt ondersteund door het Ministerie van Defensie, UNDP en de regering van de Republiek Korea en vormt de volgende stap in de ontwikkeling van een gecoördineerde nationale aanpak.
Belangrijkste doelstellingen:
- Het vaststellen van geharmoniseerde nationale normen voor onderwatermijnenopruiming
- Het delen van operationele gegevens van SESU, SSTS, NPU en NMAC
- Het afstemmen van ROV-gebaseerde workflows op duikerprocedures
- Het vergroten van de interoperabiliteit tussen instanties
Deep Trekker is geselecteerd als een van de weinige technologieleveranciers die op de conferentie mogen presenteren, wat de operationele relevantie van het onderwater-ROV-systeem en de brede toepassing ervan in Oekraïne weerspiegelt.
Humanitaire en economische betekenis van het opruimen van waterwegen
Onderwaterverontreiniging heeft niet alleen gevolgen voor de veiligheid van de infrastructuur. Het heeft directe implicaties voor de voedselzekerheid, irrigatie, riviertransport, waterkrachtcentrales en kustlogistiek. Het opruimen van explosiegevaren onder water is direct gekoppeld aan het economisch herstel van Oekraïne.
Viceminister van Economie Ihor Bezkaravainyi benadrukte de economische impact:
“De kustlijn van de Zwarte Zee en het Oekraïense deel van de Donaudelta zijn vitale waterwegen voor de Oekraïense graanexport, en door ze op te ruimen pakken we de wereldwijde voedselonzekerheid aan”, aldus Bezkaravainyi. “Deze training vergroot de geavanceerde capaciteit die nodig is om cruciale infrastructuur te beschermen, onze exportlogistiek te herstellen en de wateren weer veilig te gebruiken – met name voor de irrigatie van de velden in Zuid-Oekraïne.”
Van irrigatiekanalen in zuidelijke oblasten tot havens die de wereldwijde graanleveringsketens ondersteunen: het vermogen om onderwatergevaren te beoordelen en op te ruimen is essentieel voor het herstel van Oekraïne.
De rol van donorlanden
Dit initiatief wordt mogelijk gemaakt door de steun van internationale partners, waaronder Frankrijk, Korea, Nederland en Denemarken. Hun financiering draagt direct bij aan de aanschaf van materieel, training en capaciteitsopbouw op de lange termijn.
Zoals Nederland stelt:
“Nederland is er trots op Oekraïne en onze donorpartners te steunen in het Mijnbestrijdingsprogramma”, aldus Robert Dekker, hoofd van de politieke afdeling en raadslid van de Nederlandse ambassade. “Het ruimen van deze waterwegen is een humanitaire noodzaak en een voorwaarde voor duurzame vrede en herstel. Dit initiatief illustreert hoe gerichte technische ondersteuning van internationale en nationale actoren de veiligheid en veerkracht van de Oekraïense bevolking direct kan versterken.”
Hun bijdragen zorgen ervoor dat Oekraïense instanties over de middelen en kennis beschikken om dit werk uit te voeren en de onderwaterontmijningsoperaties op de lange termijn zelfstandig te kunnen voortzetten.
Verbetering van de capaciteit van Oekraïne voor civiele onderwatermijnenopruiming
Via de samenwerking met Deep Trekker levert UNDP de apparatuur, trainingssystemen en organisatiestructuren die Oekraïense overheidsinstanties in staat stellen om veilig en op nationale schaal onderwatermijnen op te ruimen. Met 52 ingezette ROV-systemen en een gecertificeerde nationale instructeursgroep beschikt Oekraïne nu over een duurzaam kader voor de identificatie en prioritering van explosieve gevaren onder water.
Dit werk draagt direct bij aan de veiligheid van burgers, het herstel van de infrastructuur en de economische stabiliteit. Deep Trekker blijft technische ondersteuning en training bieden aan de instanties die onderwatermijnenruimingsoperaties uitvoeren in Oekraïne en blijft zich inzetten voor de ondersteuning van deze humanitaire operaties aan het front met beproefde, operationele onderwatersystemen – en voor de medewerkers die deze systemen inzetten.
Voor productinformatie kunt u terecht op de website van H2O Drones.
